Bitkilerin çiçek, yaprak ve köklerinin damıtılmasıyla elde edilen esansiyel ve uçucu yağların terapötik fayda sağlaması amacıyla kullanılması aromaterapi olarak tanımlanabilir. Aromaterapi neredeyse 6000 yıllık geçmişe sahip köklü bir uygulamadır. Uçucu yağ tedavisi olarak da bilinen yöntem, doğal bitki özlerinin kullanıldığı geleneksel, alternatif veya tamamlayıcı tedaviyi ifade eder.

İyileşme aromaterapik banyo ve masajla başlar.

Hipokrat

Kökeni antik çağlara dayanan uygulamanın bugün konuştuğumuz modern aromaterapi uygulamasına dönüşmesi 1930’larda Fransa’da olmuştur.

aromaterapi
Fotoğraf: Unsplash – Katherine Hanlon

Aromaterapi İçin Kullanılan Esansiyel Yağlar

Aromaterapi için kullanılan yağlar uçucu yağlardır ve temel olarak bitki özlerinden elde edilir. Bitkiye kokusunu veren bileşiklere sahip olmak için bitkinin çiçek, yaprak, meyve, kabuk gibi çeşitli kısımları buhar ya da soğuk press yöntemiyle damıtılır. Genellikle aromaterapi uygulamalarında gül, lavanta, yasemin, limon gibi yağlar ön plandadır. Bunlara ek olarak ylang ylang, sardunya, papatya, sandal ağacı gibi esansiyel yağlar da sık sık kullanılır. Ayrıca vanilya, okaliptüs, melisa, kekik, nane, jojoba, ıtır, fesleğen, çördük otu, ekinezya, defne, biberiye, ardıç gibi bitkisel yağlar da aromaterapi uygulamalarında yer alır. Esansiyel yağlar doğal olduğu için alerji dışında herhangi bir yan etki oluşturmaz. Hemen hepsi antioksidan bileşenler içerir ve antiseptik, antibakteriyel özellikleri sayesinde çeşitli rahatsızlıkların tedavisine destek olabilir. Farklı koku ve bileşenlere sahip onlarca uçucu yağ vardır. Hangi yağların aromaterapi uygulamasında kullanılacağı, uzman tarafından hangi semptomların hafifletilmek istendiğine ve kişinin tercihine göre belirlenir.

En popüler uçucu yağlar ve etkilerinden bazıları şunlardır:

  • Lavanta yağı: Pek çok insanda rahatlatıcı bir etki yaratan lavanta yağı, stresi ve kaygıyı hafifleterek daha rahat uykuya dalmanıza yardımcı olabilir.
  • Çay ağacı yağı: Melaleuca olarak da bilinen uçucu yağ, Avustralya’nın yerli halkı tarafından yaraların iyileşmesi için kullanılmıştır. Günümüzde akne, atlet ayağı ve böcek ısırıklarında başvurulan hoş kokulu bir yağdır.
  • Limon yağı: Birçok kişi limon yağının kendine özgü olan narenciye kokusunun sakinleştirdiğine inanır. Ayrıca ev yapımı temizlik ürünlerinde de sıklıkla kullanılır.
aromaterapi
Fotoğraf: Pexels – Mareefe

Aromaterapi Faydaları

Aromaterapinin en bilinen faydalarından biri migren tedavisini desteklemesidir. Alın yanlarına sürülerek ya da aromatik yağlar koklanarak baş ağrılarının önemli ölçüde azaldığı söylenebilir. Ancak aromaterapi herhangi bir hastalığın tedavisi için tek başına yeterli bir yöntem değildir. Hastalığın tıbbi tedavisini destekleyici rol oynayabilir. Aromaterapinin diğer faydaları şunlardır:

  • Aromatik yağların solunması uyku kalitesinin artmasına, daha derin ve rahat bir şekilde uykuya dalmaya yardımcı olabilir.
  • Antibakteriyel özelliğe sahip olan esansiyel yağlar cildi zararlı mikroorganizmalardan koruyarak cilt yüzeyinde hasar oluşmasına engel olabilir.
  • Kendine has hoş bir kokuya sahip olan esansiyel yağlar rahatlatıcı bir etki sunar. Stres ve anksiyete gibi psikolojik rahatsızlıkların önüne geçmenizi destekler.
aromaterapi
Fotoğraf: Unsplash – Christin Hume

Aromaterapi Nasıl Uygulanır?

Aromaterapi genellikle inhalasyon (soluma) ya da topikal (vücut yüzeyi) uygulamaları şeklindedir.

İnhalasyon

Esansiyel yağın buhar yoluyla havaya karışması ve bu buharın solunması aromaterapi uygulamalarında en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Esansiyel yağlar hoş kokularının yanı sıra solunum yollarını temizleyerek zararlı mikroorganizmaların ortamdan uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Uçucu yağları soluduğunuzda beynin kokuyla bağlantılı olan sinir kısmı uyarılır. Burun ya da ağız yolu ile vücuda alınan uçucu bileşenler akciğere ve oradan da vücudun diğer bölümlerine geçer. Beyne ulaşan moleküller kalp hızı, kan basıncı, nefes alma, hafıza, stres ve hormon dengesi ile bağlantılı olan limbik sistemi etkiler. Böylece uçucu yağlar vücut üzerinde ince ama bütünsel bir etkiye sahip olabilir.

aromaterapi
Fotoğraf: Pexels – Mart Production

Topikal Uygulamalar

Esansiyel yağların masaj yağları, banyo ve cilt ürünleri içine eklenerek cilt üzerine uygulanması topikal aromaterapi olarak tanımlanabilir. Ancak esansiyel yağları cilt yüzeyine uygularken doğrudan kullanmaktan kaçınmanız gerekir. Genellikle zeytinyağı, badem yağı gibi taşıyıcı yağlar ile seyreltilerek kullanılması önerilir. Yağın uygulanacağı bölgeye masaj yapılması kan dolaşımını hızlandırarak esansiyel yağın daha hızlı emilmesini ve daha hızlı etki göstermesini sağlayabilir.